Erdogan, Atatürk en Rinus Michels

 door Marc Appels 


Neen, Mustafa Kemal Atatürk heeft zich niet omgedraaid in zijn graf bij de staatsgreep in Turkije. Dat heeft de Vader des Vaderlands in 2010 al gedaan, toen Recep Tayyip Erdogan via een algemeen referendum van meer dan honderd punten zijn zin kreeg. Toen door beperking van de macht van het leger en het justitiële apparaat Turkije niet meer het ENIGE land ter wereld was waar de scheiding van kerk en staat tweerichtingsverkeer was.

Inderdaad, tweerichtingsverkeer: de staat bemoeit zich niet met de kerk, maar de kerk mag zich ook niet met de staat bemoeien! En denk maar niet dat wij in Nederland tweerichtingsverkeer hebben. Bij ons hebben al sinds jaar en dag confessionele partijen zitting in de eerste en tweede kamer, en daarmee bemoeien ‘onze’ kerk(en) zich wel degelijk met ‘onze’ staat.

Echter net zoals wij Nederlanders op het gebied van voetbal uit bijna 17 miljoen bondscoaches bestaan, geldt voor Turken dat ze op het gebied van religie uit 54 miljoen imams bestaan. En jawel hoor: als wij die ene ultieme bondscoach weten te vinden (Rinus Michels!) blijken we Europa te kunnen veroveren, en wie weet ooit ook nog wel de wereld. Zo wist Atatürk - en weet Erdogan ook - dat als die ene imam opstaat, die al die andere Turkse imams weet te verenigen, een nieuw Ottomaans Rijk aan de horizon gloort…

En dus werd door Atatürk in de Turkse grondwet verankerd dat een militaire coup in dat geval wettig was. Ook werd vastgelegd dat de militairen na het losweken van te religieuze invloeden op politiek gecontroleerd en gefaseerd de macht moesten teruggeven. Zoals ook telkens is gebeurd na de drieëneenhalve militaire coupes die eerder in Turkije hebben plaatsgevonden. Het grootste deel van de internationale politiek en pers zit echter nog steeds in dezelfde spagaat als waar de gehele Westerse wereld over militaire coups al decennia lang in zit: het is per definitie ‘ondemocratisch’.

Tja, wat te zeggen over deze coup? Als deze de dag voor het referendum was gepleegd, had Erdogan nog niet genoeg politieke macht verzameld, en was na zijn val de militaire macht waarschijnlijk afgebouwd naar een écht democratisch Turkije, zonder een religie die te veel invloed op politiek zou hebben gehad. Maar nu zijn we laat, en is Erdogan in zijn streven naar een groot (islamitisch) Turkije in 2023, als de republiek 100 jaar bestaat, niet meer te stoppen. Of we dat in 2010 hadden kunnen voorzien? Ik wel, en een hoop Nederlanders en Turken die ik in die tijd kende ook. Blijkbaar hadden de mensen die er toen echt iets aan hadden kunnen doen toen nog niets in de gaten? Zijn ze nu dan eindelijk wakker, of heet de volgende Vader des Vaderlands straks sultan Erdogan?



Reageer