Even voorstellen...

 door Koos Werkeloos 


Even voorstellen… mijn naam is Koos en ik ben werkeloos. In tegenstelling tot mijn naamgenoot die zo cynisch werd bezongen door Het Klein Orkest ben ik echter niet vrijwillig werkeloos, en al zeker niet met plezier. Maar wat ik ook doe, ik kom maar niet aan de bak, en ik vraag me voortdurend af wat ik nou eigenlijk verkeerd doe. Ik ben een vrij normale en volgens veel mensen zelfs sympathieke dertiger. Ik heb een HBO-opleiding en een universitaire studie met succes doorlopen, en daarna dik tien jaar in loondienst gewerkt. Ik ben niet dom, sterker nog: met mijn IQ zou ik zonder meer met stip in de gelederen van de Vereniging Mensa opgenomen kunnen worden. Ik heb geen strafblad en ben bijzonder sociaal: ik help oude omaatjes netjes de straat over in plaats van ze van hun tas te beroven voor vijf euro en een halve tube kleefpasta. Met mijn etnische achtergrond is ook al niets mis: mijn voorouders wroetten waarschijnlijk al in de Nederlandse klei toen de Hunnen nog uit hun bed moesten komen. Lichamelijk zijn er evenmin problemen: ik zit prima op gewicht en heb al mijn ledematen nog, in werkende staat zelfs. Ook motivatie heb ik genoeg: ik wil graag werken en ben best bereid om weer helemaal onderaan de ladder te beginnen, zolang het maar een baan met perspectief is.

Vier jaar geleden had ik nog een goede baan, tot ik opeens last kreeg van een paniekstoornis, die zich onder andere uitte tijdens lange autoritten op de snelweg. Hartkloppingen, hyperventileren, ongecontro­leerde bewegingen, en vooral een onbedwingbare angst dat mijn laatste uur geslagen had: niet echt handig als je beroepshalve vaak half Nederland door moet koetsen. Gelukkig kun je wettelijk niet zomaar wegens een ziekte of aandoening ontslagen worden: een werkgever dient in eerste instantie uit te kijken naar een vervangende functie binnen zijn bedrijf. Dergelijke functies waren er in mijn bedrijf genoeg, maar een loonstrookje minder kwam de heren directeuren blijkbaar beter van pas: na wat schriftelijk getouwtrek met mijn werkgever en het CWI stond ik opeens ‘wegens economische redenen’ op straat. Reeds twee weken later stalde datzelfde CWI bij mijn ex-werkgever overigens een zwaar gesubsidieerde langdurig werkeloze ‘om met behoud van uitkering werkervaring op te doen’, maar dat was natuurlijk puur toeval... Net als het feit dat deze kansloze man na drie maanden koffie halen en vuilnisbakken buiten zetten weer het veld mocht ruimen, en de kostenpost ‘Koos en nasleep’ definitief van de balans afgevoerd kon worden.

Enfin, ondergetekend lijdend voorwerp zat ondertussen zwaar hyperventilerend thuis, en de stress, ergernis en onzekerheid als gevolg van het onrechtvaardige ontslag werkten de paniekaanvallen alleen maar in de hand. Koos belandde in de ziektewet, en na een paar keer van het gebruikelijke CWI-kastje naar de GAK-muur te zijn gestuurd belandde uiteindelijk vrij rap in de WAO: 100% arbeids­ongeschikt. Tijdelijk natuurlijk: even tot rust komen, langzaam weer opbouwen en dan al of niet parttime weer lekker aan de slag. Helaas werden op mijn paniekstoornis ondertussen wat psychiaters losgelaten die mij maar niet in hun bekrompen hokjesgeest kregen gepast, en na een eindeloze reeks tests en gesprekken (nee, ik hoor geen vreemde stemmen in mijn hoofd, nee, mijn vader heeft vroeger niet aan mijn piemeltje gezeten en nee, ik ben geen vliegtuig) interpreteerden ze mijn angst tenslotte als onwil. Wat door de arts van het GAK uiteraard dankbaar werd aangegrepen om weer een streepje bij de baas te scoren: van 100% arbeidsongeschikt tot 100 % arbeidsgeschikt in 5 minuten, met dank aan het Haagse bezuinigingsspook. Niks tot rust komen, niks langzaam weer in het arbeidsproces worden opgenomen, nee, een arbeidsongeschikte kost geld en dat is tegenwoordig een doodzonde. Gooi die WAO-ers maar lekker in de WW, werkelozen kun je tenminste dwang opleggen en naar je pijpen laten dansen!

En gedanst heb ik. Meteen vanaf het aanvragen van de WW. Eerst de ‘wel of niet verwijtbaar werkeloos’ discussie. Toen het reďntegratiebureau met z’n kleutercursussen. De regels. De controles. De sollicitaties. De afwijzingen. De instanties en overheden die langs elkaar heen werken en met geld smijten in alle richtingen behalve de goede. Het GAK faalt, het CWI faalt, de reďntegratie faalt, het beleid faalt. Er wordt alleen maar met mensen van het ene hokje naar het andere geschoven, alsof al die instanties gezellig een potje zitten te dammen. Alhoewel, het lijkt eerder Monopoly. Poen is de leidraad, en de werkelozen hebben het kaartje ‘ga direct naar de gevangenis’ getrokken.

Nou, Koos verlaat de gevangenis niet zonder te betalen. Terug te betalen welteverstaan. De komende tijd zal ik een boekje open doen over de enorme rompslomp, inefficiënte procedures en bureaucratische idioterieën waar ik met een schrikbarende regelmaat mee te maken heb gehad. Koos gaat niet meer werkeloos toezien, o nee, Koos gaat ermee aan de slag. Dat willen ze immers toch?



Reageer